Kommunedirektøren i Surnadal vil seie nei til flyktningar i 2027
Surnadal kommunestyre skal 10. september ta stilling til om kommunen skal busette flyktningar neste år. Same møte skal også avgjere valdag for 2027-valet og om kommunen skal gå vidare med eit stort omstillingsprosjekt.
Surnadal kommunestyre møtest 10. september klokka 09.00 i kommunestyresalen. På sakslista står mellom anna spørsmålet om kommunen skal ta imot flyktningar i 2027, kva dag valet i 2027 skal haldast, og om kommunen skal gå vidare med eit omfattande omstillingsprosjekt saman med KS Konsulent.
Vil ikkje ta imot flyktningar i 2027
Kommunedirektøren tilrår at Surnadal kommune ikkje tek imot flyktningar i 2027. Innstillinga kjem etter at administrasjonen har innhenta vurderingar frå fleire tenesteområde om kva som talar for og imot vidare busetting.
Fleire tenester peikar på press på kapasiteten dersom busettinga held fram: fastlegeordninga, helsestasjonen, psykisk helse-tenesta og oppfølginga av einslege mindreårige er nemnde spesielt. Barnevernet skriv at flyktningarbeidet tidvis har vore ein medverkande faktor til høg belastning, og at bekymringar knytte til omsorgssituasjonar ofte først blir synlege eitt eller fleire år etter busetting. Teknisk eining peikar på at busetting av personar med helseutfordringar kan krevje omfattande tilpassing av bustader.
Samtidig viser kommunedirektøren til at busetting gir kommunen integreringstilskot og andre statlege tilskot, at det bidreg til mangfald og aktivitet i lokalsamfunnet, og at vaksenopplæringa er avhengig av eit visst elevgrunnlag for å halde oppe dagens tilbod. Kommunedirektøren understrekar at vurderinga er ei kapasitets- og kvalitetsvurdering, ikkje ei haldning til flyktningar eller innvandring.
Éin valdag i 2027
Administrasjonen tilrår at kommunestyre- og fylkestingsvalet i 2027 blir halde over éin dag, måndag 13. september, slik det også var ved stortingsvalet i 2025. Tidlegare hadde Surnadal fast ordning med valdag over to dagar, med søndagsope i Nedre Surnadal (kulturhuset).
Tala kommunen legg fram viser at valdeltakinga heldt seg oppe då kommunen gjekk over til éin dag: 75 prosent ved stortingsvalet i 2025, mot 74,4 prosent ved valet i 2021 då det var opne lokale to dagar. Delen av stemmene som kom inn som førehandsstemmer, auka frå 47,1 prosent i 2021 til 59,6 prosent i 2025.
To-dagars val kosta kommunen 107.570 kroner i godtgjersle til stemmestyra ved kommunestyrevalet i 2023, mot 79.471 kroner ved stortingsvalet i 2025 med éin dag. Fleire nabokommunar på Nordmøre – Kristiansund, Averøy, Smøla, Aure og Rindal – hadde òg berre éin valdag i 2025, medan Sunndal heldt søndagsval i to av krinsane sine.
Vidare med omstillingsprosjektet «Surnadal inn i framtida»
Kommunedirektøren tilrår òg at kommunestyret vedtek å gå vidare med fase 2 av omstillingsprosjektet «Surnadal inn i framtida», i samarbeid med selskapet KS Konsulent. Kostnaden utover mottekne tilskot skal dekkjast av ansvarsområde 100.
Fase 1 av prosjektet har gitt kommunen eit felles kunnskapsgrunnlag om dei økonomiske utfordringane og tenestenivået, og synte behov for store og varige reduksjonar i drifta. Fase 2 skal omfatte leiarutvikling, arbeidsverkstader og tiltaksgrupper, og skal munne ut i ein samla omstillingsplan med konkrete tiltak som seinare skal handsamast politisk.
Kommunedirektøren omtaler fase 2 som «veg nummer 2» mot ein berekraftig kommuneøkonomi, ved sida av dei tiltaka kommunestyret alt har vedteke for å få budsjettet for 2027 i balanse.