Riksrevisjonen: kommunane er ikkje budde på eldrebølgja
Midt-Telemark manglar enno ein plan for framtidas sjukeheimsplassar, etter at Riksrevisjonen fann at dei fleste kommunar ikkje er budde på eldrebølgja. Rådet for personer med funksjonsnedsettelse fekk òg saka om støy og råning i Bø sentrum til orientering.
Rådet for personer med funksjonsnedsettelse i Midt-Telemark skal 1. september få ein rapport frå Riksrevisjonen om helse- og omsorgstenester til orientering, som slår fast at norske kommunar generelt ikkje er budde på den kraftige veksten i talet på eldre.
«Eldrebølgja er her no»
Riksrevisjonen har gått gjennom plandokumenta til eit representativt utval på 60 kommunar, og fann at 16 av dei ikkje har omtalt kor stort det framtidige behovet for sjukeheimsplassar, omsorgsbustader eller tal på tilsette kjem til å bli. Berre to av dei 60 kommunane har talfesta det framtidige behovet. Over halvparten planlegg ikkje å auke talet på sjukeheims- eller omsorgsplassar, og tre av fire kommunar har alt eller ventar å få rekrutteringsutfordringar. Riksrevisor Karl Eirik Schjøtt-Pedersen uttalte i ei pressemelding 9. juni at han vart «svært overraska» over tala, og kalla det kritikkverdig at Helse- og omsorgsdepartementet ikkje har følgt opp om kommunane er godt nok førebudde. 70 prosent av kommunane oppgir mangel på tid eller ressursar som årsak, mens 32 prosent manglar tilstrekkeleg kompetanse i planarbeid.
I saksframlegget skriv Midt-Telemark kommune at dei sidan samanslåinga i 2020 har gjort fleire grep, mellom anna omorganisert heimesjukepleia, oppretta eit kvardagsrehabiliteringsteam, fått på plass fastlegar og eigen institusjonslege, og deltek i det nasjonale TØRN-programmet for arbeidstidsordningar. Samtidig innrømmer kommunen at han i dag ikkje har nokon eigen plan for korleis forholdet mellom institusjonsplassar og alternative buformer for eldre skal sjå ut i framtida – eit område eldrerådet i kommunen alt har spela inn til administrasjonen i 2026.
Usemje om støytiltak i Bø sentrum
Rådet skal også godkjenne protokollen frå førre møte, der det kom fram usemje mellom kommunens ulike råd og utval om korleis ein skal handtere støy og risikoåtferd knytt til «rånemiljøet» i Bø sentrum. I ei felles plattform med Sør-Øst politidistrikt, kalla «Et levende og trygt sentrum for alle», foreslo kommunedirektøren mellom anna støykartlegging i sentrum. Eldrerådet stilte seg tvilande til nytten av ei slik kartlegging, og meinte støyproblemet – i hovudsak lågfrekvent bass frå musikkanlegg i bilar – er ei nasjonal utfordring som krev endringar i vegtrafikklova, ikkje eit lokalt Bø-problem. Rådet for personer med funksjonsnedsettelse var derimot positive til plattforma, og spelte sjølv inn forslag om eigna møteplassar for ungdom, bruk av aktivitetskontaktar, sterkare involvering av foreldre, og eit krav om at støynivået må vere akseptabelt for at eit rånetreff skal kunne godkjennast fleire gonger i året. Rådet gjekk samtidig imot forslag om betalt parkering ved togstasjonen, med grunngjeving at det kan svekke målet om at fleire skal bruke kollektivtransport.