Sognarådet vil åtvare mot detaljerte fylkesplanar i høyringsfråsegn
Arbeidsutvalet i Sognarådet møtest 21. september i Sogndal, som er ein av dei seks medlemskommunane i det interkommunale samarbeidet. Utvalet skal gje signal til ei høyringsfråsegn som åtvarar mot at to nye regionale planar frå Vestland fylkeskommune kan opplevast som eit nytt styringsnivå for kommunane.
Arbeidsutvalet i Sognarådet held møte 21. september på Saften i Sogndal, med sju timar sett av til saker frå Sognefjorden-vern til budsjett for 2027. Sognarådet er eit interkommunalt samarbeid mellom Aurland, Luster, Lærdal, Sogndal, Vik og Årdal.
Kritisk til to regionale planar
Den tyngste saka er innspel til Vestland fylkeskommune sine to nye regionale planar: ein plan for areal og mobilitet og ein plan for verdiskaping og kompetanse, begge no på høyring. Eit arbeidsnotat frå sekretariatet, som byggjer på planutkasta og eit digitalt møte med fylkesordførar Jon Askeland og fylkeskommunen 14. september, peikar på fleire svake sider ved planane.
Om areal- og mobilitetsplanen skriv sekretariatet at han «framstår meir som ein overordna arealplan enn ein mobilitetsplan», med mange retningslinjer utforma som uforpliktande «bør»-formuleringar. Planen er ikkje juridisk bindande og nyttar ikkje regional planføresegn, men kan likevel få reell verknad gjennom dispensasjonsreglane og motsegnretten – noko sekretariatet meiner i praksis kan opplevast som eit nytt styringsnivå, sjølv om det formelt ikkje er det. På møtet med fylkeskommunen 14. september vart det sagt at planen kunne opplevast som «ein forvaltningsplan for knappheit». Sekretariatet rår arbeidsutvalet til å argumentere for at planen avgrensar seg til det som faktisk har regional, nasjonal eller internasjonal betydning, og at språket blir enklare.
Verdiskapings- og kompetanseplanen får kritikk for å mangle eit strategisk mellomlag mellom dei seks overordna måla og dei 20 konkrete strategiane, og for at vidaregåande opplæring og skulestruktur er nesten ikkje nemnd, sjølv om dette er eit av få felt der fylkeskommunen har direkte ansvar. Notatet peikar òg på at Sogn sine kraftressursar bør gje regional verdiskaping og ikkje berre bli ei nasjonal overføring, og viser til at Sunnhordland og Fjordane har eigne kraftforum som modell. Arbeidsutvalet skal 21. september gje signal om kva som skal vege tyngst i den endelege høyringsfråsegna, som blir sluttbehandla i arbeidsutvalet 21. oktober.
Budsjett på 3,775 millionar kroner for 2027
Utvalet skal òg tilrå eit budsjett for Sognarådet i 2027 på 3 775 000 kroner, ein auke som følgjer av fylkeskommunal deflator på 3,1 prosent. Kontingenten frå kommunane er sett til 2 364 000 kroner, fordelt med 30 prosent likt og 70 prosent etter folketal. Sogndal, som med 12 552 innbyggjarar er den klart største av dei seks medlemskommunane, får den høgaste kontingenten med 814 537 kroner, etterfølgt av Årdal og Luster.
Møteplan endra: styresak i Sogn KO framskunda
Fordi ny kommunedirektør i Sogndal tiltrer i november, foreslår sekretariatet å flytte møtet i representantskapet for det interkommunale selskapet Sogn KO frå 7. desember til 23. oktober, slik at styresamansetjinga kan handsamast i tide. Same dag skal òg budsjettet for Sogn KO opp, og møtet i arbeidsutvalet 23. oktober får dermed ny dato i Sogndal. Sognatinget – Sognarådets eige «tingmøte» – er sett til 9. november i Årdal, i samband med Teknologiveka, med tema som helserobotikk og bruk av Copilot i kommunane. Møteplanen for heile 2027 blir også lagt fram, med arbeidsutvalsmøte i mellom anna Sogndal, Luster, Årdal, Vik og Aurland.
Resten av sakslista er formalia: godkjenning av innkalling og førre møteprotokoll, orienteringar frå leiar og administrasjonen, status i høyringssaka om vern av Sognefjorden, og ei orientering om at det interkommunale selskapet Sogn KO har fått ny nettstad, sognaregionen.no.