PwC-rapport avdekker tillitskrise i byggesaksavdelinga i Bømlo
Ein ekstern gjennomgang peikar på svak kapasitet og svekt tillit i byggesaksavdelinga i Bømlo, etter lang tids frustrasjon blant innbyggjarar og næringsliv.
Utval for areal og samferdsel i Bømlo skal 2. september få lagt fram sluttrapporten frå ein ekstern gjennomgang PwC har gjort av kommunens plan- og byggesaksavdeling. Same sak går vidare til formannskapet 3. september og kommunestyret 21. september.
Bakgrunnen er at det over tid har bygd seg opp frustrasjon blant innbyggjarar og næringsaktørar i Bømlo knytt til sakshandsaminga innan plan og byggesak, mellom anna om føreseielegheit og praksis. Dette kom til uttrykk gjennom ein interpellasjon i kommunestyret, og kommunen bestilte deretter den eksterne gjennomgangen for å få eit betre grunnlag for vidare kvalitetsarbeid. PwC understreker at gjennomgangen er avgrensa og ikkje ei fullstendig revisjon – dei har ikkje gått igjennom enkeltsaker og vurderer difor ikkje praksisen opp mot lovverket i konkrete saker.
Stort gap mellom kommunen og brukarane
Rapporten peikar på eit «betydelig forventningsgap» mellom kommunen og sentrale interessentar. Fleire eksterne aktørar opplever at byggesaker kan ta fleire månader før dei får svar, og at kommunen ikkje framstår samla utad – ulike signal frå plan, byggesak, administrativ leiing og politisk nivå skaper ifølgje rapporten uklarheit for søkjarar og svekkjer tilliten til prosessen.
Samtidig skildrar PwC eit kompetent og engasjert fagmiljø som har for liten kapasitet til å arbeide systematisk med utvikling og opplæring. Arbeidsprosessane er berre delvis standardiserte, mottakskontroll blir ikkje praktisert konsekvent, og fagsystema blir ikkje utnytta fullt ut. Rapporten peikar òg på spenningar og svekt tillit i grensesnittet mellom politikk og administrasjon, og på at kommunen manglar eit godt nok styringsgrunnlag – mellom anna er det i ein periode ikkje rapportert styringsdata til KOSTRA.
Kommunens eigne tal viser eit gebyrtap på om lag 480 000 kroner i 2023–2024 og 70 000 kroner i 2025–2026 innan byggesak og deling, altså saker som er avslutta eller handsama på ein måte som ikkje har utløyst fullt gebyr. PwC understrekar at det er usikkerheit knytt til tala, og at dei åleine ikkje gir grunnlag for å slå fast årsaka.
Fleire nytilsette skal redusere restansane
Kommunedirektøren opplyser at det har vore ei positiv utvikling i avdelinga etter sommaren, med styrkt bemanning gjennom nytilsetjingar og innleigde ressursar tilsvarande 1,6 årsverk. Restansane – altså opphopa, ubehandla saker – er framleis store, men avdelinga har no kapasitet til både å redusere dei og handtere nye søknader. Dei neste to månadene skal kommunen mellom anna prioritere komplette søknader, rask mottakskontroll og betre tilgjenge gjennom meir telefonkontakt.
PwC tilrår at oppfølginga blir organisert som eit tidsavgrensa forbetringsprosjekt med tydeleg mandat, og peiker særleg på behovet for styrkt kapasitet, tydelegare roller og meir einsarta praksis. Kommunedirektøren varslar at det vil kome ei eiga politisk sak seinare i haust, som svar på kommunestyret sin interpellasjon, med status og eventuelt nye tiltak.